Reklama

Tajemnice twierdzy Kostrzyn – Blokada sprzed 200 lat - Kapitulacja

PDFDrukujEmail

Historia - Historia Kostrzyna nad Odrą

Akt kapitulacji twierdzy kostrzyńskiej, podpisany w Gorgast w dniu 7 marca 1814 roku składał się z 23 artykułów. W dniu następnym zatwierdziłli go: kwaterujący w Golzow–generał Johann von Hinrichs* oraz przebywający w twierdzy–generał Fournier d'Albe**.

W pertraktacjach ze strony pruskiej oprócz generała von Hinrichsa uczestniczyli:jego pierwszy adiutant August Friedrich Ernst Hülfen oraz major Friedrich von Kannewurff. Stronę francuską dodatkowo reprezentowali:major Raoul Alexis Mathieu - dowodzący artylerią twierdzy oraz major Durye. W dniu 10 marca w Quedlinburgu ( Kwedlinburg ) w Saksonii – Anhalt, gdzie znajdowała się główna kwatera generała barona Bogislava F. E. Tauentziena, ratyfikował on warunki kapitulacji twierdzy Kostrzyn.Francuski garnizon miał opuścić ostatecznie twierdzę kostrzyńską w niedzielę 20 marca roku 1814.

 

Kapitulacja twierdzy Kistryna, wraz z zewnętrznemi szańcami i przedmieściami; zawarta dnia 7 go Marca 1814 go.

 

Ze strony Pruskiey - w imieniu Jenerała Piechoty, Naczelnego Dowódzcy 4go korpusu, Kawalera Czarnego i Czerwonego Orła, ozdobionego Wielkim Krzyżem Żelaznym, Kawalera Orderu Zasługi, Orderu Śgo Jana,Rosyskich orderów Śgo Alexandra Newskiego,Śgo JerzegoiŚwiętey Anny, zaszczyconego Wielkim Krzyżem Szwedzkiego Orderu Miecza, Hrabiego Tauencyena, mianowani przez Jenerała Majora, dowodzącego dywizyą milicyi Nowey Marchii, a oraz korpusem opasuiącym Kistryn, Kawalera Orderu Zasługi, Barona Hinrychsanastępuiący Komisarze: a) Pierwszy Adjutant i Kawaler Orderu Śgo Jana, Hrabia Hülfen;b) Major i Dowódzca 2go Wschodnio Pruskiey Milicyi Pulku Piechoty, Pan Kannewürff.

 

Ze strony Francuzkiey - w imieniu Jenerała Brygady Fournier d'Albe,Barona Państwa, Kawalera Legii Honorowey, i t. d. Gubernatora Kistryna, mianowani następuiący Kommissarze : — a ) Major artylleryi i dowodzący niąw twierdzy, Mathieu, Kawaler Legii Honorowey) Major i Dowódzca tymczasowego półku w 2gim korpusie Durye, Urzędnik Legii Honorowey - którzy po wymianie z obopólnych pełnomocnictw, zgodzili siç na nastçpuiącyą kapitulacyą:

 

Warunek 1szy. Miasto i twierdza Kistrynz swemi zewnętrznemi szańcami artylleryą i ammunicyą, składami wszelkiego rodzaiu, mappami, planami, bez żadnego wyłączenia, archiwami Gubernatora, Dowódzcy, inżenieryi, artylleryi i Kommissarzy; ze wszystkiemi kassami, a oraz z wszelką własnoscią Cesarza Francuzkiego, wydane będą bez naymnieyszego ograniczenia, dnia 20go Marca r. b. woysku Pruskiemu, jeżeli zatwierdzenie i wymiana kapitulacyi przed dniem 15tym tegoż miesiąca nastąpi; w przeciwnym razie oddanie twierdzy nastąpi w 8 dni po zatwierdzeniu i jego wymianie. Gdyby zaś, przed wspomnionym czasem miała nadeyść odsiecz twierdzy, lub pokóy zostać zawarty i ogłoszony, w tedy ninieysza kapitulacya nie przyidzie do skutku i za nie zawartą, uważana będzie.

 

Warunek 2gi. Załoga idzie w niewolą wojenną. Wyidzie ona ze wszystkiemi honorami woyskowemi bramą Berlińską, długiém przedmieściem, i broń złoży. Oficerowie zatrzymają swoje tabory, powozy, szpady, służących i konie. PodoficerowieCzłonki Legii Honorowey i wszyscy woyskowi iakiegokolwiek bądź narodu zaszczyceni orderem, zatrzymaią broń od boku, a Podoficerowie i żołnierze tornistry. Karta podróży każdemu wręczona będzie.

 

Warunek 3ci. Załoga ta, będąca w niewoli woienney, rozłożona zostanie po miastach Państwa Pruskiego, między Odrą i Wisłą.

 

Warunek 4ty. Otrzymuie ona uroczyste przyrzeczenie, iż naypierwey będzie wymienioną.

 

Warunek 5ty. Powozy i tabory Jenerałów i Officerów, tornistry Podoficerów i żołnierzy, nie będą przetrząsane; Gubernator daie słowo honoru, że nic oprócz własności prywatneyz twierdzy nie bçdzie wyprowadzoném.

 

Warunek 6ty. Jenerałowie, Officerowie i Urzędnicy woyskowi, Otrzymaią pół płacy podług swych stopni, tak iak ią pobieraią woyskowi Pruscy będący na płacy. Ciż na mieysce swego pobytu będą micli dawane sobie leże, żywność, obrók i podwody; lecz przybywszy na mieysca przestac muszą na pół płacy i leżach.

 

Warunek 7my. Podoficerowie i żołnierze żywieni będą iak woysko Pruskie; Rząd Kraiowy wskaże im marsze , i potrzebne podwody.

 

Warunek 8тy. Wszelkie długi zaciągnione od załogi w Kistrynie,a dotad nieuiszczone, muszą bydź zapłaconemi, albo w gotowiznie albo w wexlach, przekazanych na skarb publiczny, tak, iak takowy płacą Kommissarze płatnicy; albo muszą, wydane bydź pewne, prywatne obligacye, stwierdzone przez Podinspektorów popisów , albo tez nakoniec przekazanemi bydź maią zaległe płace , należące się załodze za powrótem oneyże do oyczyzny. Na wszelkie pretensye Rządu Pruskiego i iego poddanych wydane będą ważne zapewnienia ( bony) i od obódwóch Gubernatorów rzecz cała ma bydź ułatwiona. Co się tycze summ od mieszkańców na pięć od sta pożyczonych: długi te zaciągnione w imieniu Rządu Francuzkiego opłacone od niego bydź maią. Gdyby z summy tey, 35,000 franków wynoszącey miało się со ieszcze znaydować w kassie w gotowiznie ilość ta wydana będzie oddzielnemu Kommissarzowi, a od ogółu odciągniętą zostanie.

 

Warunek 9ty. Dla ułatwienia z obopólnych interessów, mianowano 2ch Kommissarzy; ze strony Pruskiey Assesor Regencyi Lindental, a ze strony Francuzkiey Kommissarz Woienny Roch. Obowiązkiem ich będzie działać szybko i sumiennie.

 

Warunek 10ty. Załoga może zabrać z sobą wszelkie rachunki, pisma i papiery, tyczące się wewnętrznego gospodarstwa w woysku.

 

Warunek 11ty. Wszyscy nie należący do boiu, niemniey Urzędnicy woyskowi rozmaitych wydziałów, iako to: płatnicy i t. d.; a oraz wszyscy kalecy niezdolni do służby woyskowey, mogą powrócić do Francyi. W czasie pochodu mogą, żądać podług swych stopni, aż do przednich czat Francuzkich, żywności i leż, a nadto ranieni Oficerowie i kalecy podwod. Wyższego stopnia Officerowie iadący własnemi końmi, pobierać będą obrok, ieżeli możność dozwoli. Gdyby wspomnione osoby chciały pozostać w Prussiech, wtedy los swych towarzyszów, zostaiących w niewoli woienney, dzielić będą.

 

Warunek 12ty. Szpitale załogi oddane będą pieczy Rządu Pruskiego. Kommissarz woienny, potrzebna liczba Chirurgów, i Urzçdnik cywilny, pozostaną tak długo przy szpitalach, do póki chorzy nie przyydą do zdrowia; tak chorzy po wyzdrowieniu, iak i powyżey wspomnione osoby, dzielić będą los załogi. Dozorcy chorych pozostaną także w twierdzy.

 

Warunek 13ty. Od chwili podpisania kapitulacyi, aż do oddania twierdzy, Gubernator czuwać będzie, a by mieszkańcy byli bronieni i szanowani i aby wniczem nieuszkodzono fortyfikacyi, artylleryi, ammunicy i zapasów.

 

Warunek 14ty. Dla Stawienia Władz Pruskich w możnosci, aby mogły poczynić przygotowania do dalszego pobytu załogi Kistryńskiey, po podpisaniu i wymianie kapitulacyi, wrçczony im będzie spis oneyże, z wyszczególnieniem imion.

 

Warunek 15ty. Zaraz po zawarciu kapitulacyi, wydani będą wszyscy Pruscy i Rossyyscy jeńcy.

 

Warunek 16ty. Zrana dnia 8go b. m. ustaną kroki nieprzyiacielskie: Dnia 9go opuści załoga stanowisko Papeihorst, dom blokady przy moście ku Bleyn i wielkie składy. Woysko Pruskie zaymie te wszystkie stanowiska, równie iak i górną groblę ograniczaiącą długie przedmieście.

 

Warunek 17ty. Dniem przed oddaniem twierdzy, wszystkie zewnętrzne fortyfikacye, równie iak bramę Berlinską, załoga Francuzka opuści, a woysko Pruskie zaymie takowe.

 

Warunek 18ty. Na ośm dni przed oddaniem twierdzy, posłani bedą Kominissarze od Inżenieryi i artylleryi, a oraz cywilni, dla spisania wszelkich szczegółów, w moc ninieyszey kapituiacyi Rządowi Pruskiemu oddanemi bydź maiących. W tym samym dniu, Kommissarze w warunku 9tym wspomnieni, czynność swoią rozpocząć mogą.

 

Warunek 19ty. Wolno iest żonom Officerów i żołnierzy załogi Kistryńskiey, udadź się ze swymi małżonkami, lub powrócić do Francyi, nie nadwerężaiąc iednak praw Pruskich ieżeli są Pruskiemi poddankami.

 

Warunek 20ty. Będącym w niewoli woienney Oficerom, Podoficerom i żołnierzom, dawana będzie obrona i pomoc od ich zasłony i władz Pruskich, tak iak iey woyskowi Pruscy doznaią.

 

Warunek 21ty. Dniem przed weyściem woyska Pruskiego do twierdzy, wolno będzie Gubernatorowiiednego z oficerów swoich wysłać do Jeneralnego Majora Xięcia Neyszatelskiego i do Ministra Woyny z kapitulacyą Kistryna.Towarzyszyć mu będzie Oficer Pruski, aż do przednich czat Francuzkich.

 

Warunek 22ty. Dla zobopólney rękoymi wydani będą nawzayem Officerowie naywyższego stopnia.

 

Warunek 22ty.Wszelaka wątpliwość w którymkolwiek warunku ninieyszey kapituiacyi, na korzyść załogi będzie rozstrzygnięta.

Działo siç w Gorgascie pod Kistrynem dnia 7go Marca 1814.

 

( Podpisano ) Kannewurff Major i Dowódzca 2go wschodnio-Pruskiey Milicyi półku pieszego Hrabia Hílzen

Przyiałem aż do zatwierdzenia naczelnie dowodzącego. W Golcowiednia 8go Marca 1814. Hinrychs

We wszystkich szezegótach zatwierdzono.W główney kwaterze w Kwedlinburgu, dnia l0go Marca 1814. Hrabia Tauencyen.

( Podpisano ) Mathieu, Durye, Major.

Przyimuię ninieyszą kapitulacyę, a zatwierdzoną przez Hrabiego Tauencyena, ostatecznie zatwierdzam.W Kistryniednia 8go Mar. 1814. B. Fournier d' Albe.

*Biogram generała J. Hinrichsa podałem w II części opisu blokady.

**Generał kawalerii Gaspard Hilarion Fornier d'Albe - barona cesarstwa, kawaler Legii Honorowej, gubernator twierdzy kostrzyńskiej ( *11 kwietnia 1769 w Nimes - +21 października 1834 roku w Paryżu). Jego biogram przedstawię na stronie info wkrótce

Reklama
Reklama
Reklama