Reklama

Najsłynniejszy gubernator kostrzyńskiej twierdzy

PDFDrukujEmail

Historia - Historia Kostrzyna nad Odrą

W dzieje kostrzyńskiej twierdzy wpisało się szereg niezwykłych postaci wojskowych, którymi byli dowodzący twierdzą i prowincją jej komendanci i gubernatorzy.

Poczet brandenburskich, pruskich i niemieckich komendantów liczy sobie blisko 50 osób. Lista gubernatorów z tego okresu liczy 27 wojskowych różnych stopni i tytułów. Uzupełnia ją osobny poczet z okresu okupacji francuskiej, który zawiera nazwiska 12 generałów. Najwybitnieszym z nich był - generał Gaspard Hilarion Fornier d'Albe.

Generał kawalerii Gaspard Hilarion Fornier d'Albe - baron cesarstwa i kawaler Legii Honorowej, który jako gubernator twierdzy Kostrzyn skutecznie bronił jej przed oblegającymi ją wojskami koalicji przez ponad rok czasu, urodził się w dniu 11 kwietnia 1769 w Nimes ( w jego biogramach podawany jest również rok 1768 ). Jego ojcem był kupiec Bartłomiej Dominik Kazimierz d'Albe (28.12.1735 - 03.11.1788 w Clausonne),a matką Suzanne André ( (04.08.1738 w Nîmes, zmarła w 1812 ).Był najmłodszym z czwórki rodzeństwa, którymi byli:Auguste Barthélémy Fornier de Clausonne (02.02.1760 - 1826); Sophie Catherine Françoise Fornier de Clausonne (20.08.1761 -  1823) oraz Dominique Casimir Fornier de Valaurie–mer Nimes (30.08.1763 - 1811).W młodości otrzymał doskonałe wykształcenie. Studiował m.in.: matematykę, język niemiecki, łacinę, gramatykę, muzykę, brał też lekcje tańca i rysunku. Karierę wojskową rozpoczął w dniu 17 września 1784 roku, jako podporucznik w pułku strzelców konnych ( szaserów ) w Vosges. 15 maja 1788 występuje, jako kapitan w 12 pułku strzelców konnych Lorraine. W dniu 17 marca 1789 wraz z rodzeństwem otrzymał tytuł szlachecki. W dniu 18 maja awansowany został do stopnia podpułkownika. Od 20 grudnia 1791 roku służył w 18 królewskim pułku dragonów. Jesienią 1792 roku służbę wojskową pełnił w hrabstwie Nicei i Sabaudii. Z dniem 2 stycznia 1793 roku został wyznaczony na dowódcę pułku w stopniu pułkownika. W dniu 17 czerwca 1793 roku został wyznaczony na stanowisko szefa brygady w Armii Zachodnich Pirenejów. W tym samym dniu został ciężko ranny w bitwie pod Perpignan ( znanej też jako bitwa pod Niel ). Po przewrocie 10 termidora (27-28.07.1794r.) powrócił do służby, jako adiutant generała Jacquesa Françoisa de Menou (28. 07.1795). Uczestniczył w kampanii egipskiej Bonapartego 1798. Jednak już w marcu 1799r. powrócił do Francji z powodu choroby. Następnie pełnił obowiązki szefa inżynierów - geografów w Ministerstwie Wojny. W 1800 otrzymał przydział do Armii Renu, m.in.: pełnił obowiązki komendanta w Augsburgu i Stuttgarcie. W dniu 5 lutego 1804 roku otrzymał Krzyż Oficerski Legii Honorowej. W latach 1805 -1807 pełnił obowiązki szefa sztabu pułku piechoty rezerwy w Lille ( od 29.08.1805). Brał udział w kampanii w Austrii, Prusach i Polsce w 2 Dywizji V Korpusu Wielkiej Armii. Wyróźnił się w bitwie w dniu 20 października 1805 roku pod Ulm. Został ranny w bitwie pod Jeną w dniu 14 października 1806 roku. W dniu 2 lipca 1808 roku Napoleon nadał mu tytuł Barona Cesarstwa. Z dniem 1 lipca 1809 roku został wyznaczony na stanowiski szefa sztabu 3 Dywizji Piechoty w III Korpusie Wielkiej Armii. Po bitwie pod Wagram ( 5–6 lipiec 1809 r. ) został awansowany w dniu 20 września na stopień generała brygady. Następnie pełnił służbę w garnizonach Lille oraz Boulogne. ZX dniem 10 sierpnia 1810 roku wyznaczony został na stanowisko komendanta i gubernatora twierdzy Kostrzyn ( od 5 kwietnia do 13 września 1811 zastępował go generał Teste ). Po powrocie do Kostrzyna swoje obowiązki pełnił nieprzerwanie w okresie 13.09.1811 – 20.03.1814 rok. ( w tym czasie w źródłach określany jest jako generał dywizji ). Po kapitulacji opuścił wraz ze swoim sztabem Kostrzyn. W dniu 31 maja przebywał we Frankfurcie nad Menem, a następnie udał się w towarzystwie adiutanta Napoleona Bonaparte generała Henriego G. Bertranda do Paryża. W dniu 27 grudnia 1814 roku Napoleon odznaczył Komandorem Legii Honorowej. Gaspard Hilarion Fornier d'Albe wyróżniony był również w dniu 8 lipca Orderem Świętego Ludwika. W tym okresie pełnił służbę w Ministerstwie Wojny Francji, a następnie jako szef sztabu generała Paula Greniera w obronie Paryża podczas „100 dni Napoleona“. 16 czerwca 1815 roku wymieniany jest podczas rozwiązania Armii Loary. Od 21 października 1818 ( inna data styczeń 1819 ) na emeryturze, zamieszkał w Paryżu przy ulicy „Louis-le-Grand“ nr 1. Pozostawił po sobie bogatą korespondencję oraz sporządził, m.in.: „Journal de l’expédition d’Égypte“ oraz „Mémorial de la défense de Custrin“. Zmarł w dniu 21 października 1834 roku w Paryżu w wieku 65 lat. W nr 7 „Tribune Ploreteire“ z 2.11.1834r ukazała się krótka wzmianka o jego śmierci.Został pochowany na cmentarzu Pere Lachaise ( Pere-Lachaise ) w Paryżu.

Literatura: Catalogue des gentilshommes en 1789 et des familles anoblies ou titrées depuis le primier empire jusqueà nos jours 1806-1866, Paris 1866, s.27.

Six Georges, Dictionnaire biographique des généraux et amiraux français de la Révolution et de l’Empire (1789-1814), Paris, 1934, t. I, p. 459.

Fornier d'Albe, w:Jean Baptiste Pierre Jullien de Courcelles,Dictionnaire historique et biographique des généraux français: depuis le onzième siècle jusqu'en, T.6,Paris 1820, s.98.

Fornier d'Albe (Gaspard-Hilarion, baron) w:Statistique morale de la France ou biographie par départemens des hommes remarquables dans tous les genres: Gard,Moreau Rosie,Paris 1827, s.59-60.

Fornier d'Albe (Gaspard-Hilarion, baron) w:Fastes de la Légion-d'honneur:biographie de tous les décorés accompagnée de l'histoire législative et réglementaire de l'ordre, Tom 5, Paris 1847, s.323.

Thomas Bernard, Évolutions, enjeux et idées du parti libéral protestant nîmois sous la Restauration ŕ travers la correspondance de Paulin Madier de Montjau avec son oncle, le général Gaspard-Hilarion Fornier d'Albe, Revue de la Société d'Histoire Moderne et Contemporaine de Nîmes et du Gard, 2011.

Thomas Bernard, Un administrateur éclairé ‘au caractère original’. Le général Fornier d’Albe (1769 -1814), histoire d’un notable nîmois sous la Révolution et l’Empire, (codirigée avec C. Nougaret). 2013.

Papiers du général Fornier d’Albe.Dates extrêmes:1788-1834.,358 Mi., s.123-124,w: www.archivesnationales.culture.gouv.fr/.../serie-mi-et... ( zbiór osobistych dokumentów za lata 1788-1834 ).

Komentarze  

 
#1 RE: Najsłynniejszy gubernator kostrzyńskiej twierdzyWiosna 2014-04-20 07:26
Pogodnych , rodzinnych Świąt :-)
Cytować
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież

Reklama
Reklama
Reklama

Ostatnie komentarze